นศ. มจธ. พัฒนา AI ‘SmartLiva’ ตรวจโรคตับรู้ผลใน 7 วินาที หวังลดความเหลื่อมล้ำ
ทีมนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ประสบความสำเร็จในการพัฒนานวัตกรรม “SmartLiva” ระบบวิเคราะห์ภาพอัลตราซาวด์ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อประเมินความผิดปกติของตับ โดยสามารถประมวลผลได้อย่างแม่นยำภายในเวลาเพียง 7 วินาที ซึ่งจะช่วยลดข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่ายและเวลาในการวินิจฉัยโรค หวังเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงการคัดกรองได้มากขึ้น
ปัจจุบันคนไทยกว่า 20 ล้านคนกำลังเผชิญกับภาวะไขมันพอกตับ ขณะที่การเข้าถึงเครื่องตรวจประเมินสภาพตับหรือไฟโบรสแกน (FibroScan) ยังมีข้อจำกัดเนื่องจากอุปกรณ์มีราคาสูงถึงเครื่องละ 2.5 – 7 ล้านบาท ทำให้มีให้บริการในโรงพยาบาลรัฐเพียง 17 แห่งทั่วประเทศ ประกอบกับค่าตรวจที่มีราคาสูงถึง 3,000-5,000 บาทต่อครั้ง ส่งผลให้ผู้ป่วยที่มีรายได้น้อยขาดโอกาสในการเข้าถึงการรักษา
นายภูริณัฐ พลอาสา และนางสาวชลยา เครือวุฒิกุล นักศึกษา มจธ. ผู้พัฒนานวัตกรรม ระบุว่า SmartLiva ทำงานผ่านเว็บแอปพลิเคชันที่ให้แพทย์อัปโหลดภาพอัลตราซาวด์เข้าสู่ระบบ จากนั้น AI จะประเมินผล 3 ด้านพร้อมกัน ได้แก่ ระดับพังผืดและความแข็งของตับ ความผิดปกติของเนื้อเยื่อ และการหาพยาธิใบไม้ตับ โดยระบบได้รับการฝึกฝนจากฐานข้อมูลภาพกว่า 50,000 ภาพ และผ่านการทดสอบทางคลินิกกับผู้ป่วยจริงกว่า 3,500 ราย พบว่ามีความแม่นยำในการประเมินระยะตับแข็งถึงร้อยละ 92 ตรวจเนื้อเยื่อผิดปกติร้อยละ 87 และตรวจพยาธิใบไม้ตับร้อยละ 84
การนำ SmartLiva มาใช้งานคาดว่าจะช่วยลดต้นทุนการตรวจโรคตับลงได้ถึงร้อยละ 77 เหลือเพียง 200-300 บาทต่อครั้ง และช่วยลดความแออัดในโรงพยาบาลขนาดใหญ่ โดยในอนาคตทีมงานตั้งเป้าหมายยกระดับระบบสู่การเป็น Explainable AI (XAI) เพื่อให้อธิบายรายละเอียดการวินิจฉัยได้ชัดเจนยิ่งขึ้น รวมถึงพัฒนาอุปกรณ์แบบพกพา ทั้งนี้ นวัตกรรมดังกล่าวได้รับรางวัลชนะเลิศจากการประกวดสิ่งประดิษฐ์ระดับอุดมศึกษา I-New Gen Award 2026 ภายในงานวันนักประดิษฐ์ ประจำปี 2569
