ART & CULTURE

จากวิจัยโบราณคดีปางมะผ้า สู่ ‘บอร์ดเกม นักสืบของอดีต’ เพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์

จากวิจัยโบราณคดีปางมะผ้า สู่ ‘บอร์ดเกมนักสืบของอดีต’ จุดประกายความรู้ท้องถิ่น เพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ 

นายศุภร ชูทรงเดช หัวหน้าโครงการออกแบบและพัฒนาบอร์ดเกมชุด “นักสืบของอดีต” กล่าวว่า บอร์ดเกมนี้ต่อยอดจากงานวิจัย “มนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์และพลวัตทางวัฒนธรรมบนพื้นที่สูงในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน” ของ ศ. ดร.รัศมี ชูทรงเดช โดยใช้ระยะเวลาออกแบบนานถึง 24 เดือน เพราะไม่ใช่เพียงการแปลความรู้ แต่เป็นการสร้างความรู้ จึงต้องลงพื้นที่วิจัย สำรวจกับเจ้าของวัฒนธรรม จากนั้นจึงนำมาตีความ และทดลองก่อนจะกลายเป็นฉบับสมบูรณ์ 

โดยบอร์ดเกม ถือเป็นเครื่องมือในการสื่อสารงานวิจัยที่ซับซ้อนให้สามารถเข้าถึงง่าย ผ่านประสบการณ์ร่วมที่เกิดขึ้นระหว่างงานวิจัยและเกมกระดาน ที่เป็นนวัตกรรมขนาดพกพาสำหรับสังสรรค์ และแลกเปลี่ยนความคิด 

ดังนั้นความยากของการพัฒนาบอร์ดเกมนักสืบของอดีตคือ การวิเคราะห์ความรู้ และสร้างภาพสเก็ตช์ซึ่งต้องสะท้อนสิ่งที่ต้องการสื่อในบอร์ดเกม โดยจากการทดลองเล่นกับคนในพื้นที่ปางมะผ้า และนอกพื้นที่เห็นฟีดแบ็กที่แตกต่าง คนในพื้นที่ได้เรียนรู้ความแตกต่างในท้องถิ่น สร้างคุณค่าการหวงแหน ส่วนคนนอกพื้นที่โดยเฉพาะเซียนบอร์ดเกมก็กระหายความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมโลงไม้ 

ศุภกร เล่าว่า อยากให้เรียกบอร์ดเกมนักสืบของอดีตว่า “ชุดจุดประกาย” เพราะนอกจากจะสร้างคุณค่าทางโบราณคดีแล้ว ยังจะผลักดันให้เกิดมูลค่า เชิงพาณิชย์ และต้องการผลักดันความรู้ท้องถิ่นในจังหวัดอื่นให้เป็นเช่นเดียวกับโบราณคดีปางมะผ้า 

นายวริศ โดมทอง หนึ่งในผู้ออกแบบบอร์ดเกมนักสืบของอดีต พูดถึงจุดเริ่มต้นของ “บอร์ดเกมนักสืบของอดีต” ต้องการเผยแพร่งานวิจัยด้านโบราณคดีสู่สาธารณชน โดยเหตุผลที่เลือกโบราณคดีปางมะผ้า เพราะเป็นแหล่งโบราณคดีที่มีเสน่ห์ เป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีคุณค่า โจทย์สำคัญคือ การออกแบบให้สอดคล้องกับองค์ความรู้ ทำให้คนทุกระดับเล่นได้ ทั้งยังลดความเหลื่อมล้ำต่อความเข้าใจของคนนอกพื้นที่ ให้เข้าใจเรื่องชาติพันธุ์มากขึ้น 

สำหรับบอร์ดเกมนักสืบของอดีต ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.) ตั้งแต่ปี 2562 โดยบอร์ดเกมนักสืบของอดีต แบ่งเป็น 3 ชุด ได้แก่ ชุดที่ 1 นักสืบชาติพันธุ์ (มานุษยวิทยา) ศึกษาความแตกต่างทางวัฒนธรรม และชาติพันธุ์ ชุดที่ 2 ปริศนาโลงไม้ (ประวัติศาสตร์และโบราณคดี) ชุดที่ 3 นักสืบของอดีต (การจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรม) สะท้อนขั้นตอนและกระบวนการทำงานของนักโบราณคดี เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น

Related Posts

Send this to a friend