POLITICS

‘ศิริกัญญา’ จี้รัฐบาลเปิดรายละเอียดดีลการค้า ART ไทย-สหรัฐฯ ถามไทยได้อะไรจากข้อตกลง

‘ศิริกัญญา’ สวนแรง ขอกรวดน้ำให้ประเทศที่มีนายกฯ ไม่เข้าใจการบริหารประเทศ จี้รัฐบาลเปิดรายละเอียดดีลการค้า ART ไทย-สหรัฐฯ ถามไทยได้อะไรจากข้อตกลง ห่วงภาคเกษตรเสียประโยชน์ไร้มาตรการเยียวยา หวังเจรจาภาษีไม่เกิน 19% หลังอำนาจต่อรอง ‘ทรัมป์’ ลดลง

วันนี้ (18 พ.ย. 69) นางสาวศิริกัญญา ตันสกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์ถึงกรณี นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย หรือข้อตกลง ART (Agreement on Reciprocal Trade) ว่า ต้องยอมรับว่าการลงนามครั้งนี้มีความแปลกประหลาดแตกต่างจากที่ผ่านมา ไม่เพียงเฉพาะฝ่ายไทย แต่รวมถึงฝ่ายสหรัฐฯ ด้วย

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า โดยปกติภายหลังการลงนามข้อตกลงทางการค้า จะต้องมีการเปิดเผยรายละเอียดและสาระสำคัญของข้อตกลง รวมถึงเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ทำเนียบขาว เช่น ข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับมาเลเซีย หรือบังกลาเทศ ที่มีการเปิดเผยรายละเอียดอย่างชัดเจน แต่กรณีของประเทศไทยกลับไม่ปรากฏรายละเอียดบนเว็บไซต์ของทางการสหรัฐฯ ขณะที่ฝ่ายไทยก็เปิดเผยข้อมูลออกมาน้อยมาก

ทั้งนี้ หากพิจารณากรอบข้อตกลงที่นายอนุทินเคยลงนามไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 จะพบว่ามีรายละเอียดค่อนข้างมาก ทั้งการลดภาษีนำเข้าสินค้า 99 รายการให้เหลือ 0% ขณะที่สหรัฐฯ จะจัดเก็บภาษีนำเข้าจากไทยในอัตรา 19% รวมถึงมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี ครอบคลุมอุตสาหกรรมยานยนต์ ยา ดิจิทัล และโทรคมนาคม ตลอดจนรายละเอียดเกี่ยวกับมูลค่าการจัดซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพิ่มเติม เช่น กากข้าวโพดและเมล็ดถั่วเหลืองสำหรับอาหารสัตว์ แต่การลงนามครั้งล่าสุดกลับไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเหล่านี้จากฝ่ายไทย

ขณะที่นายโดนัลด์ ทรัมป์ ออกมาเปิดเผยว่าประเทศไทยจะยกเลิกภาษีนำเข้าทั้งหมด แต่ภายหลังรัฐบาลไทยกลับยืนยันว่าข้อมูลดังกล่าวไม่เป็นความจริง จึงทำให้เกิดคำถามว่าข้อมูลที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ แถลงภายหลังการลงนามมีความน่าเชื่อถือมากน้อยเพียงใด

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ต้องการทราบว่ากรอบการเจรจาที่เคยตกลงกันไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 มีการเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญอย่างไรบ้าง เนื่องจากในขณะนั้นสหรัฐฯ ยังใช้อำนาจตามรัฐบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (International Emergency Economic Powers Act: IEEPA) ซึ่งนายทรัมป์นำมาอ้างเพื่อจัดเก็บภาษีนำเข้าในอัตราสูงกับหลายประเทศทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม นางสาวศิริกัญญา มองว่า สถานการณ์ปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปแล้ว เนื่องจากอำนาจต่อรองของสหรัฐฯ ลดลงอย่างมาก และเครื่องมือทางกฎหมายที่สามารถนำมาใช้จัดเก็บภาษีเหลืออยู่เพียงบางมาตราในกฎหมายอื่น เช่น มาตรา 301 จึงต้องการทราบว่ารัฐบาลไทยได้เจรจาเพิ่มหรือตัดเงื่อนไขใดออกจากกรอบข้อตกลงเดิมบ้าง รวมถึงอัตราภาษีสุดท้ายที่สหรัฐฯ จะจัดเก็บกับสินค้าไทยจะอยู่ที่เท่าใด

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นสำคัญเกี่ยวกับหลายอุตสาหกรรมที่ไม่ได้รับการเปิดเผย โดยเฉพาะการนำเข้าเนื้อหมูจากสหรัฐฯ ซึ่งประชาชนให้ความสนใจว่าจะใช้กฎระเบียบหรือข้อบังคับใดในการนำเข้า แต่ข้อมูลที่เปิดเผยออกมากลับกล่าวถึงเพียงเรื่องสัตว์ปีกเท่านั้น

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ไม่เข้าใจว่า หากมีการลงนามข้อตกลงรักษาความลับ (Non-Disclosure Agreement: NDA) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ เหตุใดนายทรัมป์จึงสามารถเปิดเผยรายละเอียดออกมาได้ แม้ข้อมูลที่เปิดเผยจะไม่ตรงกับข้อเท็จจริงก็ตาม ขณะที่ฝ่ายไทยกลับไม่ยอมเปิดเผยสาระสำคัญของข้อตกลง

ทั้งนี้ แตกต่างจากการเจรจาการค้าในช่วงที่นายพิชัย ชุณหวชิร อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นหัวหน้าคณะเจรจา ซึ่งแม้จะยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ แต่ก็มีการเปิดเผยความคืบหน้าและรายละเอียดต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง ขณะที่การเจรจาครั้งนี้กลับเงียบผิดปกติ

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดความกังวลว่ารัฐบาลได้เตรียมความพร้อมรองรับผลกระทบจากข้อตกลงไว้มากน้อยเพียงใด เนื่องจากก่อนหน้านี้สภาผู้แทนราษฎรเคยตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นมาศึกษาเรื่องดังกล่าว แต่พบว่าหน่วยงานหลายแห่งที่เข้าชี้แจงกลับไม่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการเจรจาด้วยซ้ำ

ดังนั้น รัฐบาลควรเริ่มเปิดเผยรายละเอียดบางส่วน เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่าการเจรจาครั้งนี้ประเทศไทยได้รับประโยชน์สูงสุดจริง และจะนำไปสู่การเพิ่มโอกาสทางการค้า การลงทุน และการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ

นางสาวศิริกัญญา ยอมรับว่า ข้อตกลงทางการค้าลักษณะนี้ย่อมมีผู้เสียประโยชน์ จึงจำเป็นต้องมีมาตรการรองรับและเยียวยาผลกระทบอย่างสมเหตุสมผลและได้สัดส่วน โดยเฉพาะเมื่อข้อตกลงสามารถมีผลบังคับใช้ได้ภายหลังผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) โดยไม่จำเป็นต้องผ่านกระบวนการประชาพิจารณ์หรือขออนุมัติจากสภาฯ ก่อน จึงยิ่งเป็นเหตุให้เกิดความกังวลว่าประชาชนจะได้รับผลกระทบอย่างไรจากสิ่งที่รัฐบาลไปเจรจาไว้

เมื่อถามว่า หากประเทศไทยต้องยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ทั้งหมดตามที่นายทรัมป์กล่าวอ้าง จะส่งผลกระทบอย่างไร นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า สินค้าบางประเภทของไทยเคยได้รับการปกป้องผ่านมาตรการกำแพงภาษี จนสามารถพัฒนาอุตสาหกรรมต่อเนื่องภายในประเทศขึ้นมาได้ หากยกเลิกภาษีทั้งหมด ก็อาจทำให้ประเทศไทยสูญเสียข้อได้เปรียบหรือผลประโยชน์ที่เคยมี

โดยรัฐบาลจำเป็นต้องเตรียมแนวทางแก้ไขและมาตรการเยียวยารองรับเป็นรายสินค้า โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรมที่สหรัฐฯ มีความได้เปรียบด้านการผลิตหลายประเภท ขณะที่มาตรการช่วยเหลือของไทยอาจมีข้อจำกัด เนื่องจากมาตรการบางอย่างอาจถูกพิจารณาว่าเป็นการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี และอาจถูกห้ามใช้ในอนาคต จึงจำเป็นต้องพิจารณารายละเอียดอย่างรอบคอบ

เมื่อถามถึงกรณีนายกรัฐมนตรีระบุว่าการลงนามข้อตกลงครั้งนี้ประเทศไทยได้รับประโยชน์ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ประชาชนจะทราบได้อย่างไรว่าประเทศไทยได้รับประโยชน์ หากรัฐบาลยังไม่เปิดเผยสาระสำคัญของข้อตกลง ซึ่งตามปกติควรต้องเปิดเผยภายหลังการลงนาม

นางสาวศิริกัญญา ย้ำว่า สถานการณ์ของประเทศไทยในปัจจุบันแตกต่างจากปีที่ผ่านมา เนื่องจากศาลสูงของสหรัฐฯ ไม่ได้ให้อำนาจประธานาธิบดีอย่างกว้างขวางเช่นเดิมตามมุมมองของตน ส่งผลให้อำนาจต่อรองของประเทศไทยเพิ่มขึ้น จึงคาดหวังว่าข้อตกลงครั้งใหม่จะมีการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขจากกรอบเดิมที่ลงนามไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 และต้องการเห็นรายละเอียดว่ารัฐบาลสามารถเจรจาต่อรองเพื่อเพิ่มข้อได้เปรียบให้ประเทศไทยได้อย่างไรบ้าง

เมื่อถามถึงกรณีนายกรัฐมนตรีระบุว่าจะกรวดน้ำให้ผู้ที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลงทางการค้า นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า สิ่งที่ตนเรียกร้องไม่ได้มากไปกว่าการขอให้รัฐบาลเปิดเผยข้อมูล โดยไม่ได้มีการป้ายสีหรือกล่าวร้ายใคร แต่เป็นกระบวนการตรวจสอบและถ่วงดุลตามปกติของระบบรัฐสภา

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า หากนายกรัฐมนตรีจะกรวดน้ำให้กับการทำหน้าที่ตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติ ตนก็คงต้องกรวดน้ำกลับเช่นกัน แต่ไม่ได้กรวดน้ำให้นายกรัฐมนตรี หากเป็นการกรวดน้ำให้กับประเทศที่มีนายกรัฐมนตรีซึ่งยังต้องตั้งคำถามว่าเข้าใจวิธีการบริหารประเทศหรือไม่ รวมถึงเข้าใจหน้าที่ของรัฐบาลในการเปิดเผยข้อมูลและข้อเท็จจริงให้ประชาชนรับทราบมากน้อยเพียงใด

นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า มีหลายวิธีที่รัฐบาลสามารถเปิดเผยข้อมูลต่อประชาชนได้โดยไม่ละเมิดข้อตกลงรักษาความลับ หรือ NDA เช่นเดียวกับการดำเนินงานในสมัยที่นายพิชัยรับผิดชอบการเจรจาภาษี ซึ่งมีการเปิดเผยข้อมูลอย่างต่อเนื่อง หรืออาจใช้วิธีการให้ข้อมูลผ่านแหล่งข่าว เพื่อช่วยให้ประชาชนคลายความกังวล

ทั้งนี้ รัฐบาลต้องตระหนักด้วยว่าตนเองไม่ได้มีทุนทางการเมืองในแง่ความไว้วางใจจากประชาชนมากพอที่จะดำเนินการทุกอย่างโดยไม่เปิดเผยข้อมูล จึงควรเร่งสร้างความโปร่งใส รวมถึงดำเนินกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน เปิดเผยรายละเอียดของมาตรการต่าง ๆ ให้ชัดเจน แทนที่จะปล่อยให้เกิดการถกเถียงกันโดยไม่มีข้อมูลประกอบ

เมื่อถามย้ำว่า การที่นายอนุทินและนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ยังไม่เปิดเผยรายละเอียด อาจเป็นเพราะอยู่ระหว่างการเจรจาหรือไม่ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ในช่วงเช้าวันนี้ นายอนุทิน นางศุภจี และนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ต่างทยอยออกมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับข้อตกลงแล้ว

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่เปิดเผยยังไม่ครอบคลุมสาระสำคัญในรายละเอียด โดยเฉพาะผลกระทบและนัยสำคัญด้านการค้าและการลงทุน ซึ่งยังไม่มีการชี้แจงอย่างชัดเจน จึงมองว่ารัฐบาลอาจไม่ได้ตั้งใจเปิดเผยข้อมูลตั้งแต่แรก แต่เมื่อมีแรงกดดันก็คงทยอยเปิดเผยสาระสำคัญที่ประชาชนควรได้รับทราบ โดยฝ่ายค้านจะเดินหน้าทำหน้าที่ตรวจสอบและติดตามเรื่องนี้ต่อไป

ห่วงนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 2,600 ล้านดอลลาร์ กระทบราคาในประเทศ จี้มาตรการเยียวยาเกษตรกร

เมื่อถามถึงข้อกังวลว่าข้อตกลงทางการค้าครั้งนี้อาจทำให้ภาคเกษตรกรรมไทยเสียเปรียบ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ยังประเมินผลกระทบได้ยาก เนื่องจากรัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดน้อยมาก

อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลที่เปิดเผยก่อนหน้านี้ มีข้อกังวลว่าเงื่อนไขการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อาจยังคงเป็นไปตามข้อตกลงเดิม โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นประเด็นที่รับทราบกันมาระยะหนึ่งแล้ว แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่เห็นความชัดเจนเกี่ยวกับมาตรการเยียวยาผลกระทบต่อเกษตรกรไทย

นางสาวศิริกัญญา มองว่า การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นย่อมมีโอกาสส่งผลให้ราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ภายในประเทศลดลง ไม่ว่าจะนำเข้าในหรือนอกฤดูกาลผลิต รัฐบาลจึงจำเป็นต้องมีมาตรการปกป้องและเยียวยาเกษตรกรรองรับ

โดยเฉพาะหากราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ตกต่ำจริง รัฐบาลจะมีมาตรการชดเชยความเสียหายหรือดูแลราคาสินค้าให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดอย่างไร ซึ่งเป็นเรื่องที่ฝ่ายค้านต้องติดตามทวงถาม เนื่องจากประเด็นดังกล่าวมีการหารือกันมานานเกือบหนึ่งปีแล้ว แต่ยังไม่มีความชัดเจนเกี่ยวกับมาตรการช่วยเหลือ

เมื่อถามว่า การเจรจาภาษีการค้าครั้งนี้ประเทศไทยควรได้รับอัตราภาษีต่ำกว่า 19% หรือไม่ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ในวันที่ประเทศไทยได้รับอัตราภาษี 19% เป็นช่วงที่นายโดนัลด์ ทรัมป์ ยังมีอำนาจตามกฎหมาย IEEPA ซึ่งถูกนำมาใช้ในประเด็นความมั่นคงทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ และทำให้ประธานาธิบดีมีอำนาจในการกำหนดกำแพงภาษีได้ในระดับสูง

แต่ปัจจุบันนางสาวศิริกัญญามองว่า อำนาจต่อรองดังกล่าวของสหรัฐฯ ลดลงไปแล้ว ขณะที่มีข่าวดีจากนางศุภจี ซึ่งเปิดเผยว่า กรณีประเทศไทยถูกตรวจสอบเรื่องการค้าที่ไม่เป็นธรรมตามมาตรา 301 ในประเด็นการใช้แรงงานบังคับ อัตราภาษีที่เคยอยู่ที่ 12.5% ได้ลดลงมาเหลือ 10% จึงคาดหวังว่าอัตราภาษีสุดท้ายที่ไทยจะได้รับจากการเจรจาจะสะท้อนถึงอำนาจต่อรองที่เปลี่ยนแปลงไป

อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกประเด็นที่สหรัฐฯ อยู่ระหว่างการสอบสวนเกี่ยวกับการใช้กำลังการผลิตส่วนเกิน ซึ่งคาดว่ากระบวนการสอบสวนจะแล้วเสร็จภายในปีนี้ แต่ยังไม่ทราบว่าประเทศไทยจะถูกเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติมอีกเท่าใด จึงทำให้เกิดคำถามว่า ท้ายที่สุดประเทศไทยได้รับประโยชน์อะไรจากการเจรจารอบนี้

นางสาวศิริกัญญา ยกตัวอย่างประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซีย ซึ่งได้ลงนามข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ ไปแล้ว โดยเฉพาะมาเลเซียที่ลงนามตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 แต่จนถึงขณะนี้ข้อตกลงยังไม่มีผลบังคับใช้ ขณะที่สถานการณ์และอำนาจต่อรองระหว่างประเทศเปลี่ยนแปลงไป จึงมองว่าเป็นตัวอย่างของการสร้างอำนาจต่อรองภายในประเทศ ในช่วงที่ต้องเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ

Related Posts

Send this to a friend