‘จุลพันธ์’ เผย ส่งหนังสือถึงทูตเมียนมา หารือแก้ปัญหาศูนย์ CI ชี้บังคับแรงงานโอนเงินกลับประเทศต้นทางไม่ได้
‘จุลพันธ์’ เผย ส่งหนังสือถึงทูตเมียนมา หารือแก้ปัญหาศูนย์ CI ชี้บังคับแรงงานโอนเงินกลับประเทศต้นทางไม่ได้ หวั่นช่องโหว่ทุจริต-เรียกเก็บค่าหัวคิวผี ย้ำหากพบกระทำผิดต้องดำเนินคดี พร้อมตรวจสอบเจ้าหน้าที่ไทยมีเอี่ยวหรือไม่ ยืนยันม็อบแรงงานไม่กระทบเดินหน้าให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO
วันนี้ (18 พ.ย. 69) นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ให้สัมภาษณ์ถึงความคืบหน้าการหารือกับเอกอัครราชทูตเมียนมา เพื่อแก้ไขปัญหาแรงงานเมียนมาในประเทศไทย โดยเฉพาะกบอการดำเนินงานของศูนย์ออกเอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity: CI) ว่า ขณะนี้กระทรวงแรงงานได้ส่งหนังสืออย่างเป็นทางการไปยังฝ่ายเมียนมาแล้ว เพื่อหารือประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของศูนย์ CI ให้เกิดความโปร่งใส
นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ประเด็นสำคัญที่ต้องหารือคือการบังคับให้แรงงานโอนเงินกลับไปยังประเทศต้นทาง ซึ่งตามหลักการด้านแรงงานระหว่างประเทศไม่สามารถดำเนินการในลักษณะดังกล่าวได้ เนื่องจากเงินเป็นของลูกจ้าง จึงไม่สามารถบังคับให้โอนเงินได้
นอกจากนี้ กระบวนการดังกล่าวยังมีช่องโหว่ที่อาจนำไปสู่การทุจริต เพราะไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าแรงงานมีการโอนเงินจริงหรือไม่ โดยที่ผ่านมาก็มีข้อมูลที่ได้รับทราบว่าอาจไม่มีการโอนเงินเกิดขึ้นจริงตามที่กำหนด
เมื่อถามถึงกรณีที่มีข้อมูลว่าแรงงานถูกบังคับให้โอนเงินผ่านระบบอีวอลเล็ต (e-Wallet) ก่อน นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ยังไม่ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับกลไกหรือช่องทางการโอนเงินดังกล่าว เนื่องจากเมียนมาถูกมาตรการคว่ำบาตรทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับสถาบันการเงิน จึงอาจมีความพยายามหาช่องทางอื่นในการดำเนินธุรกรรม แต่ยังไม่สามารถระบุได้ว่าใช้ช่องทางใด
ส่วนปัญหาการเรียกเก็บค่าหัวคิวผีจากแรงงานที่เข้าไปดำเนินธุรกรรมภายในศูนย์ CI นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ได้หยิบยกประเด็นดังกล่าวขึ้นหารือกับฝ่ายเมียนมาเช่นกัน โดยต้องมีการตรวจสอบและแก้ไขให้เรียบร้อย เนื่องจากศูนย์ CI ตั้งอยู่ในประเทศไทย จึงเป็นหน้าที่ของฝ่ายไทยที่จะต้องดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างโปร่งใส
สำหรับข้อสงสัยว่าเจ้าหน้าที่ไทยอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเรียกรับผลประโยชน์หรือไม่ นายจุลพันธ์ กล่าวว่า เท่าที่เข้าใจ ผู้ปฏิบัติงานภายในศูนย์ CI ส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ของเมียนมา ขณะที่มีเจ้าหน้าที่ไทยเพียงบางส่วนเข้าไปดูแลความเรียบร้อย อย่างไรก็ตาม หากตรวจสอบพบว่ามีการกระทำผิดหรือเรียกรับค่าหัวคิวจริง ไม่ว่าผู้กระทำผิดจะเป็นคนไทยหรือคนต่างชาติ ก็สามารถดำเนินคดีตามกฎหมายได้
เมื่อถามถึงข้อดีและข้อเสียของการคงศูนย์ CI ไว้ในการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าว นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ตามหลักการด้านแรงงานระหว่างประเทศ ประเทศปลายทางไม่สามารถเป็นผู้ยืนยันสัญชาติของแรงงานต่างชาติได้เอง โดยปัญหาลักษณะนี้อาจไม่เกิดขึ้นกับแรงงานที่เดินทางไปทำงานในประเทศที่ไม่มีพรมแดนติดกัน เช่น คนไทยที่เดินทางไปประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งโดยทั่วไปจะมีหนังสือเดินทางที่สามารถใช้ยืนยันตัวตนได้
แต่สำหรับประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกับประเทศไทย และอาจมีข้อจำกัดด้านระบบการบริหารจัดการภายในประเทศ ทำให้มีประชาชนเดินทางข้ามพรมแดนเข้ามาในไทย จึงจำเป็นต้องมีกระบวนการตรวจสอบและยืนยันว่าบุคคลเหล่านั้นมีสัญชาติใด
นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ในอดีตประเทศไทยเคยเปิดให้แรงงานต่างด้าวเข้ามาทำบัตรแรงงาน โดยใช้ข้อมูลสัญชาติตามที่แรงงานแจ้ง แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าข้อมูลดังกล่าวถูกต้องจริงหรือไม่ จึงจำเป็นต้องมีกระบวนการพิสูจน์ตัวบุคคลและยืนยันสัญชาติอย่างครบถ้วน
“เมื่อก่อนเราเปิด พอแรงงานเข้ามา แล้วให้ทำบัตรแรงงาน และเขียนสัญชาติตามที่เขาบอก แต่รู้จริงเหรอ เพราะฉะนั้น กระบวนการเหล่านี้ก็ต้องดำเนินการให้ครบถ้วน เพราะสิ่งที่กระทรวงแรงงานต้องการคือการนำเอาคนเหล่านี้ขึ้นมาอยู่ในระบบให้ถูกต้อง สามารถเก็บภาษี สามารถที่จะติดตามตรวจสอบ สามารถที่จะไปดูเรื่องสวัสดิการ สวัสดิภาพ ให้เขาได้ครบถ้วน เราก็ต้องดำเนินการในการยืนยันบุคคล ยืนยันสัญชาติให้ได้” นายจุลพันธ์ กล่าว
นายจุลพันธ์ ย้ำว่า กระบวนการยืนยันตัวบุคคลและสัญชาติยังมีความจำเป็นต่อการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวในประเทศไทย แต่หากประเทศต้นทางไม่สามารถแก้ไขปัญหาให้เป็นไปตามที่ฝ่ายไทยต้องการได้ ก็จำเป็นต้องพิจารณาช่องทางหรือวิธีการอื่นในการดำเนินการ
ทั้งนี้ สิ่งสำคัญคือการบริหารจัดการแรงงานให้เพียงพอต่อความต้องการของประเทศ และต้องไม่ปล่อยให้แรงงานหลุดออกจากระบบ เพราะจะส่งผลต่อการติดตามตรวจสอบ รวมถึงการดูแลสิทธิ สวัสดิการ และสวัสดิภาพของแรงงาน
สำหรับกรณีแรงงานเมียนมารวมตัวชุมนุมเรียกร้องให้ยกเลิกศูนย์ CI ก่อนหน้านี้ นายจุลพันธ์ กล่าวว่า การชุมนุมและเรียกร้องสิทธิสามารถดำเนินการได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้กรอบของกฎหมาย และไม่ควรนำไปสู่เหตุการณ์ปะทะหรือความวุ่นวาย หากพบการกระทำผิดก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย
นายจุลพันธ์ ยืนยันว่า ประเทศไทยไม่ได้ปิดกั้นกระบวนการเรียกร้องสิทธิ หากแรงงานเห็นว่าตนเองถูกละเมิดสิทธิ หรือพบว่ากระบวนการใดไม่ถูกต้อง ก็สามารถออกมาเรียกร้องสิทธิได้ตามกฎหมาย แต่ต้องไม่ก่อให้เกิดความวุ่นวาย
อย่างไรก็ตาม นายจุลพันธ์ ย้ำว่า การชุมนุมของแรงงานเมียนมาและปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับศูนย์ CI จะไม่ส่งผลกระทบต่อการเดินหน้ากระบวนการให้สัตยาบันอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ฉบับที่ 87 ว่าด้วยเสรีภาพในการสมาคมและการคุ้มครองสิทธิในการรวมตัว และฉบับที่ 98 ว่าด้วยสิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรองร่วม














