เลขา กกต. เคลียร์ทุกข้อสงสัยจัดเลือกตั้ง ยืนยัน ไม่มีผิดเพี้ยนแม้แต่คะแนนเดียว

เลขา กกต. เคลียร์ทุกข้อสงสัยจัดเลือกตั้ง ยืนยัน ไม่มีผิดเพี้ยนแม้แต่คะแนนเดียว ยกเว้น กปน. ขาน-กรอก คะแนนพลาด รับ ECT Report ล่ม 2 ชั่วโมง แต่ไม่กระทบผลคะแนน แจงเหตุประกาศผลล่าช้า เพราะต้องตรวจสอบ บางหน่วยมีเลือกใหม่ นับใหม่

วันนี้ (20 มี.ค. 69) สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จัดกิจกรรมสื่อมวลชนสัมพันธ์ สรุปภาพรวมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) และการออกเสียงประชามติ ที่โรงแรมเซ็นทารา ไลฟ์ ศูนย์ราชการและคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร

นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. กล่าวว่า วันนี้ถือเป็นเวลาอันดี ตนเองรอวันนี้มานาน ขอบคุณสื่อมวลชนที่ได้ติดตามตรวจสอบและนำเสนอข่าวของ กกต. ซึ่งตนเองพร้อมกับแรงกระแทกตอบทุกข้อสงสัยเท่าที่จะตอบได้ บางอย่างรู้แต่ยังถึงเวลาตอบไม่ได้ก็มี โดย กกต. ทำงาน 2 มิติใหญ่ ๆ คือ ความโปร่งใสและการทำสำนวนต่าง ๆ

การเลือกตั้งเป็นของประชาชน กกต. มีหน้าที่ติดตามผลการเลือกตั้งเท่านั้น ระบบที่ออกแบบมาเป็นระบบที่ออกแบบให้ประชาชนต้องมาพบกัน ทั้งผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง 52 ล้านคน ผู้สมัคร และกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) จะไม่มี กกต. เราจึงออกแบบระบบให้มีความโปร่งใส ยกเว้นการลงคะแนนที่ต้องเป็นโดยลับ ทั้งยังออกแบบให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม เข้ามาเป็น กปน. และสังเกตการณ์การเลือกตั้ง ออกแบบมาเพื่อป้องกันการทุจริต ให้ทุกคะแนนที่ประชาชนได้แสดงเจตจำนงและมีความหมาย โดยความโปร่งใสอธิบายได้ 2 อย่างคือเห็นกับตาในทุกขั้นตอน แต่มีช่วงที่ประชาชนไม่เห็นคือช่วงการลงคะแนนเพราะเป็นการทำงานเชิงธุรการ ซึ่งตัวระบบจะตรวจสอบได้

ส่วนประเด็นที่มีคนกล่าวหาว่ามีบัตรเขย่ง 6 หมื่นใบ 3 แสนใบ นายแสวง ชี้แจงว่าหัวใจการลงคะแนนคือ รายงานผลการนับคะแนน (สส. 5/18) ที่ติดประกาศทุกหน้าหน่วยเลือกตั้ง ประกอบด้วย จำนวนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง จำนวนผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง จำนวนบัตรเลือกตั้ง และแบบขีดคะแนน ซึ่งได้นำผลการนำคะแนนมารายงานที่ระบบ ECT Reporters ซึ่งมีโอกาสกรอกคะแนนผิดพลาดได้ โดยที่ประกาศคะแนนช้าเพราะจะต้องมีการตรวจสอบ กกต. กลางและ กกต. จังหวัด ไม่ได้มีส่วนร่วมในผลคะแนน เพราะเป็นหน้าที่ของแต่ละหน่วยเลือกตั้งในการรวบรวม

หลังจากนั้นใบ สส. 5/18 จะถูกนำไปรวมในระดับเขตเลือกตั้ง และติดประกาศผลคะแนนครบ 100% ในแต่ละเขต และที่สำนักงาน กกต. จังหวัด ตั้งแต่เช้าวันถัดไป ทำให้ผู้สมัครสามารถรับทราบผลคะแนนของตนเองได้ทันที จึงไม่ปรากฏกรณีร้องเรียนเรื่องคะแนนเขย่งจากผู้สมัคร เนื่องจากสามารถตรวจสอบได้จากข้อมูลที่ติดประกาศในพื้นที่

“ทุกคะแนนถูกดูแลตามเจตนารมณ์ ยืนยันได้ว่าไม่มีคะแนนไหนที่ใครจะมาเพิ่ม เอาออก ลงคะแนนให้เบอร์ 1 แล้วจะเป็นเบอร์ 2 เบอร์ 3 ไม่มีแน่นอน”

ในส่วนของระบบรายงานผลคะแนน ECT Report นั้น นายแสวง ชี้แจงว่า เป็นเพียงการรายงาน แนวโน้มของผลการเลือกตั้งแบบไม่เป็นทางการ เนื่องจากเป็นข้อมูลที่ส่งตรงจากหน่วยเลือกตั้งเข้าสู่ระบบ ซึ่งอาจมีความคลาดเคลื่อนจากการกรอกข้อมูลจำนวนมากในแบบ 5/18 ที่มีตัวเลขหลายรายการ จึงไม่สามารถใช้เป็นผลอย่างเป็นทางการได้

นายแสวง ยอมรับว่าในวันเลือกตั้งที่ผ่านมา ระบบ ECT Report เคยมีปัญหาทางเทคนิคประมาณ 2 ชั่วโมง ส่งผลให้การแสดงผลคะแนนกระโดดจากประมาณ 20% ไปเป็นกว่า 70% อย่างรวดเร็ว แต่ยืนยันว่าเป็นเพียงปัญหาการแสดงผลบนหน้าจอ (Dashboard) ไม่ได้กระทบต่อคะแนนจริงที่ส่งมาจากหน่วยเลือกตั้ง

สำหรับกรณีที่มีข้อกล่าวหาเรื่องบัตรเขย่งหรือความคลาดเคลื่อนของจำนวนผู้มาใช้สิทธิ์ นายแสวง อธิบายว่า อาจเกิดจากข้อจำกัดของระบบที่ออกแบบให้รายงานผลแบบแยกประเภทระหว่างบัญชีรายชื่อและแบ่งเขต ทำให้บางหน่วยที่ข้อมูลยังกรอกไม่ครบก่อนระบบตัดที่ 95% อาจเกิดความไม่สอดคล้องชั่วคราว แต่ไม่กระทบต่อผลคะแนนอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบจากผู้ตรวจการเลือกตั้งและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนประกาศผล

การประกาศผลการเลือกตั้งต้องผ่านขั้นตอนตรวจสอบหลายขั้น เช่น การรับรองจากผู้ตรวจการเลือกตั้ง การตรวจสอบความถูกต้องของตัวเลขในแต่ละหน่วย และกรณีพบความผิดปกติ อาจมีการนับคะแนนใหม่หรือจัดการเลือกตั้งใหม่ในบางหน่วย

นายแสวง ย้ำว่า ที่กระบวนการประกาศผลล่าช้า เพราะต้องตรวจสอบ บางหน่วยในการลงคะแนนใหม่ นับคะแนนใหม่ เราออกแบบระบบดูแลคะแนนให้เป็นไปตามที่ประชาชนได้แสดงเจตจำนงผ่านบัตรและคูหาเลือกตั้ง ยืนยันว่าไม่มีคะแนนที่ผิดเพี้ยนแม้แต่คะแนนเดียว ยกเว้นการขานคะแนนของ กปน. ซึ่งขึ้นอยู่กับดุลยพินิจ หากมีข้อผิดพลาดก็สามารถตรวจสอบและแก้ไขได้ตามกระบวนการ

นายแสวง ทิ้งท้ายว่า ระบบการเลือกตั้งของ กกต. ถูกออกแบบมาเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมตรวจสอบและร่วมกันดูแลประชาธิปไตย เนื่องจากเจ้าหน้าที่เพียงไม่กี่พันคน ไม่สามารถดูแลหน่วยได้ทั้งหมด จึงต้องอาศัยประชาชนในการร่วมตรวจสอบ เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างสุจริตและเที่ยงธรรมที่สุด