‘แวนทีฟ’ ผนึกกำลัง ‘ม.เกษตรฯ-Scrap Shop’ ดันโครงการ Upcycling ถุงน้ำยาล้างไต สร้างอาชีพชุมชนลำพูน
บริษัท แวนทีฟ เฮลธ์แคร์ (ประเทศไทย) จำกัด ร่วมกับศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ Scrap Shop เดินหน้าพัฒนานวัตกรรมสร้างวัสดุใหม่จากถุงน้ำยาล้างไตใช้แล้ว โดยนำองค์ความรู้ด้านวัสดุศาสตร์ การออกแบบ และกระบวนการทดลองเชิงเทคนิค มาพัฒนาวัสดุที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ พร้อมต่อยอดสร้างทักษะและโอกาสทางอาชีพให้กับชุมชนจังหวัดลำพูน ภายใต้แนวคิด “ละเมียดลำพูน”
ภายหลังการประกาศความร่วมมือเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา โครงการนี้ได้เริ่มต้นสร้าง Community Workshop เพื่อแสดงให้ชุมชนเห็นว่าวัสดุที่ผ่านกระบวนการรักษาชีวิตและมีข้อจำกัดในการจัดการหลังการใช้งาน สามารถพัฒนาเป็นวัสดุใหม่ที่มีคุณสมบัติและศักยภาพได้ จึงเริ่มกิจกรรมเชิงปฏิบัติการร่วมกับชุมชนในจังหวัดลำพูน โดยทีมผู้เชี่ยวชาญจาก Scrap Shop ร่วมถ่ายทอดความรู้เรื่องการล้างไตทางช่องท้องและการ Upcycling ถุงน้ำยาล้างไตให้แก่ประชาชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และช่างฝีมือในชุมชนกว่า 50 คน เพื่อสร้างความเข้าใจและกระบวนการนำวัสดุกลับมาสร้างมูลค่าใหม่ ตั้งแต่การทำความสะอาด การเตรียมวัสดุ การขึ้นรูป ไปจนถึงการทดลองตัดเย็บเพื่อต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์
ถุงน้ำยาล้างไตใช้แล้วมีคุณสมบัติเฉพาะตัว ทั้งความแข็งแรง ทนทาน และผิวสัมผัสของพลาสติก ทีม Scrap Shop จึงพัฒนากระบวนการตั้งแต่การคัดแยก ทำความสะอาด ทำให้แห้ง และขึ้นรูปด้วยเครื่องมือควบคุมอุณหภูมิและแรงกด เพื่อเปลี่ยนเป็นแผ่นวัสดุใหม่ที่มีความสม่ำเสมอ แข็งแรง และสามารถนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ได้ ซึ่งเป็นการค้นพบศักยภาพที่ซ่อนอยู่ในตัววัสดุ
เภสัชกรกฤษฎา กิรสมุทรานนท์ ผู้อำนวยการ บริษัท แวนทีฟ เฮลธ์แคร์ (ประเทศไทย) จำกัด ระบุว่า ความยั่งยืนสำหรับแวนทีฟไม่ใช่เพียงการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่คือการสร้างคุณค่าใหม่ให้สังคม โครงการนี้เป็นการร่วมมือพัฒนาแนวทางที่อาศัยความรู้และการทดลอง พร้อมขยายผลสู่ชุมชนจริง หวังให้เป็นจุดเริ่มต้นของโอกาสใหม่ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม การเรียนรู้ และการสร้างอาชีพให้ผู้ป่วย ครอบครัว และชุมชน
รองศาสตราจารย์ ดร.สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ความสำเร็จของโครงการไม่ใช่แค่การพบวิธีใช้ประโยชน์จากวัสดุ แต่มุ่งหวังให้ความรู้เดินทางไปถึงชุมชน ช่างฝีมือ และผู้ประกอบการสามารถนำไปต่อยอดได้เอง การเลือกจังหวัดลำพูนเป็นเพราะเชื่อในศักยภาพและความละเอียดละเมียดของคนในพื้นที่ เมื่อองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ผสมผสานกับทักษะของชุมชน วัสดุที่เคยถูกมองว่าไร้ค่าก็กลายเป็นโอกาสใหม่ โครงการนี้จึงเป็นการพิสูจน์ว่านวัตกรรมสิ่งแวดล้อมสามารถสร้างคุณค่าให้ทรัพยากร ชุมชน และเศรษฐกิจไปพร้อมกัน
ในช่วงเดือนสิงหาคม-ตุลาคม แวนทีฟและทีม Scrap Shop จัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการกับชุมชนในจังหวัดลำพูน ซึ่งถูกเลือกเป็นชุมชนต้นแบบ เนื่องจากมีเครือข่ายคนทำงานหลากหลาย ทั้งช่างฝีมือ นักออกแบบ และคนรุ่นใหม่ กิจกรรมครอบคลุมตั้งแต่การรับซื้อถุงล้างไตใช้แล้วกว่า 100 กิโลกรัม การทำความสะอาด ขึ้นรูป และทดลองตัดเย็บผลิตภัณฑ์ ซึ่งเป็นการเปิดพื้นที่ให้คนในท้องถิ่นเรียนรู้จากการลงมือทำจริง และนำทักษะเดิมมาผสมผสานกับความรู้ใหม่
ล่าสุด แวนทีฟ ร่วมกับศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม และ Scrap Shop นำเสนอผลการดำเนินงานโครงการ “ละเมียดลำพูน” ในงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) โดยจัดแสดงแนวคิด กระบวนการ Upcycling และผลิตภัณฑ์รักษ์โลกกว่า 120 ชิ้นงาน สะท้อนศักยภาพการออกแบบเชิงสร้างสรรค์ในการเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณค่า พร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน
