ENVIRONMENT

‘ภัทรพงษ์’ ชี้สารพิษปนเปื้อนแม่น้ำภาคเหนือ ลามถึงจานข้าว หลังพบสารหนูเกินมาตรฐาน จี้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหาที่ต้นตอ

‘ภัทรพงษ์’ ชี้สารพิษปนเปื้อนแม่น้ำภาคเหนือ ลามถึงจานข้าว-ร่างกายประชาชน หลังพบสารหนูเกินมาตรฐาน จี้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหาที่ต้นตอ ห่วงประปาหมู่บ้านเชียงรายกว่า 85% เสี่ยงได้รับผลกระทบ แนะนายกฯ ใช้ข้อมูลพิกัดเหมืองต้นน้ำกว่า 2,675 จุด เจรจาจีนตรวจสอบตามกฎหมาย พร้อมทวงถาม ก.อุตสาหกรรม ออกกฎคุมการนำเข้าแร่จากเมียนมา

วันนี้ (17 พ.ย. 69) นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จังหวัดเชียงใหม่ พรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์ถึงสถานการณ์สารปนเปื้อนในแม่น้ำพื้นที่ภาคเหนือว่า ขณะนี้ปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ แต่ขยายไปถึงผลผลิตทางการเกษตร ทั้งข้าวและผักที่ปลูกโดยใช้น้ำและดินปนเปื้อน ส่งผลให้สารพิษจากแหล่งน้ำเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารและร่างกายของประชาชนแล้ว โดยมีผลการตรวจพบสารหนูในร่างกายประชาชนเกินค่ามาตรฐานด้วย

นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า พรรคประชาชนเรียกร้องมาตั้งแต่ปีที่แล้วให้กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ กระทรวงอุตสาหกรรม ออกกฎกระทรวงตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) แร่ เพื่อควบคุมการนำเข้าแร่จากต่างประเทศ โดยกำหนดให้ผู้นำเข้าต้องระบุแหล่งที่มาของแร่อย่างชัดเจนว่า มาจากเหมืองใด และเหมืองดังกล่าวมีระบบบำบัดหรือจัดการผลกระทบอย่างไร เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ หากไม่สามารถชี้แจงแหล่งที่มาและระบบจัดการได้ ก็ควรห้ามนำเข้า เพื่อสร้างความมั่นใจว่าแร่ที่นำเข้ามาจะไม่ก่อผลกระทบต่อประชาชนในประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม แม้จะเรียกร้องมาตั้งแต่ปีที่ผ่านมา แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่เห็นร่างกฎกระทรวงดังกล่าวออกมา โดยเข้าใจว่ากรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่กำลังอยู่ระหว่างจัดทำร่าง ซึ่งตนจะติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด

นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องมีระบบตรวจสอบย้อนกลับตลอดห่วงโซ่อุปทานแร่ ตั้งแต่แหล่งผลิต ปริมาณการนำเข้า ด่านนำเข้า ประเทศต้นทาง เหมืองที่ผลิต และกระบวนการจัดการภายในเหมือง ตลอดจนติดตามว่า เมื่อนำแร่เข้าสู่ประเทศไทยแล้ว ถูกส่งไปยังบริษัทใดเพื่อแต่งแร่หรือถลุงแร่ ก่อนส่งออกไปประเทศใดและในรูปแบบใด เพื่อให้มีฐานข้อมูลห่วงโซ่อุปทานแร่ภายในประเทศที่ชัดเจนและตรวจสอบได้

ทั้งนี้ ฐานข้อมูลดังกล่าวจะเป็นกลไกสำคัญที่ประเทศไทยสามารถนำไปใช้ในการเจรจากับจีนในอนาคต เนื่องจากจีนมีกฎหมายเกี่ยวกับการตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานแร่อยู่แล้ว หากไทยสามารถจัดทำระบบตรวจสอบย้อนกลับได้สำเร็จ ก็จะสามารถนำไปแสดงให้จีนเห็น และตั้งคำถามถึงมาตรการตรวจสอบแร่ที่จีนนำเข้าจากเมียนมาและไทยในปริมาณมาก ว่ามีการดำเนินการในลักษณะเดียวกันหรือไม่

นายภัทรพงษ์ มองว่า ในอนาคตประเด็นแร่หายากหรือแรร์เอิร์ท (Rare Earth) จะเกี่ยวข้องกับการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ และจำเป็นต้องใช้เป็นประเด็นเจรจาต่อรองกับประเทศมหาอำนาจหลายประเทศ ดังนั้น หากประเทศไทยมีฐานข้อมูลห่วงโซ่อุปทานแร่ที่ละเอียดและรัดกุม ก็จะเป็นประโยชน์ทั้งต่อการแก้ไขปัญหาปัจจุบันและการรับมือกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

เมื่อถามถึงความคาดหวังต่อการหารือนอกรอบระหว่างนายกรัฐมนตรีกับฝ่ายจีน เพื่อแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อน นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า รัฐบาลควรนำข้อมูลและข้อเรียกร้องที่พรรคประชาชนเคยยื่นต่อรัฐบาลจีน ทั้งหนังสือและบันทึกช่วยจำ (Memorandum) ไปดำเนินการต่อ เนื่องจากข้อเรียกร้องดังกล่าวไม่ได้เกินกว่าขอบเขตที่กฎหมายจีนกำหนด แต่เป็นการเรียกร้องให้จีนดำเนินการตามกฎหมายของตนเอง เพื่อตรวจสอบเหมืองต้นน้ำที่ส่งแร่เข้าสู่ประเทศจีน

นายภัทรพงษ์ ระบุว่า พรรคประชาชนได้ส่งข้อมูลพิกัดเหมืองมากกว่า 2,675 จุด ให้ฝ่ายจีนตรวจสอบแล้ว พร้อมทั้งส่งข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันว่า การปนเปื้อนในแม่น้ำไม่ได้มีต้นตอจากกิจกรรมภายในประเทศไทย หรือจากแหล่งใต้ดินภายในประเทศ ดังนั้น รัฐบาลจึงสามารถนำข้อมูลที่มีอยู่ไปใช้เจรจาต่อได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นทำงานใหม่ทั้งหมด

นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า หากรัฐบาลนำข้อเสนอและข้อมูลดังกล่าวไปดำเนินการต่อเพื่อประโยชน์ของประชาชน ตนมั่นใจว่าจะสามารถเห็นความคืบหน้าที่ชัดเจนจากการหารือกับจีนได้

สำหรับปัญหาแหล่งน้ำประปาในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า ในส่วนของการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) มีข้อจำกัดในการผลิตน้ำ โดยหากค่าความขุ่นของน้ำเกิน 6,000 NTU จะไม่สามารถผลิตน้ำประปาได้ ซึ่งที่ผ่านมา กปภ. ได้จัดรถบรรทุกน้ำเข้าช่วยเหลือประชาชนเพื่อบรรเทาปัญหาเฉพาะหน้าแล้ว แต่อยากให้มีการสนับสนุนรถบรรทุกน้ำจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เพิ่มเติม เพื่อจัดหาน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคให้ประชาชน

อย่างไรก็ตาม นายภัทรพงษ์ ย้ำว่า การแก้ไขปัญหาจำเป็นต้องดำเนินการที่ต้นตอของการปนเปื้อน เนื่องจากไม่สามารถย้ายสถานีผลิตน้ำประปาได้ทุกแห่ง อีกทั้งปัญหาที่กล่าวถึงยังเป็นเพียงระบบประปาของ กปภ. เท่านั้น ขณะที่ประชาชนในจังหวัดเชียงรายมากกว่า 85% ใช้ระบบประปาหมู่บ้าน ซึ่งไม่มีความพร้อมในการย้ายสถานีผลิตน้ำหรือมีงบประมาณสำหรับระบบบำบัดเช่นเดียวกับ กปภ.

นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า รัฐบาลจึงจำเป็นต้องมีแนวทางแก้ไขปัญหาที่ต้นตออย่างชัดเจน เพื่อป้องกันไม่ให้การปนเปื้อนขยายวงกว้างหรือทวีความรุนแรงมากขึ้น และทำให้สถานการณ์ค่อย ๆ คลี่คลายลงในระยะยาว

Related Posts

Send this to a friend