ถอดบทเรียน TCP เจาะตลาดเอเชีย ‘สราวุฒิ อยู่วิทยา’ ชูแนวคิด 3 ข้อ ปรับองค์กรรับโลกเปลี่ยน
นายสราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจ TCP เปิดเผยบนเวที THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026: Reinvent Thailand ในหัวข้อ ‘สร้างความสามารถใหม่ เพื่อก้าวต่อไปในโลกที่เปลี่ยนแปลง’ โดยระบุว่า ความได้เปรียบที่องค์กรใช้เวลาหลายสิบปีสร้างขึ้น อาจถูกลดทอนลงอย่างรวดเร็วหากพฤติกรรมผู้บริโภคและวิธีการแข่งขันเปลี่ยนไปเร็วกว่าที่องค์กรเรียนรู้
นายสราวุฒิ ยกตัวอย่างว่า แม้กลุ่มธุรกิจ TCP จะมีโรงงาน แบรนด์ที่แข็งแกร่ง และเครือข่ายกระจายสินค้าที่เข้าถึงร้านค้ากว่า 140,000 แห่งทั่วประเทศ แต่ความสามารถเหล่านี้อาจไม่เพียงพอในยุคที่ผู้บริโภคสามารถสั่งเครื่องดื่มผ่านโทรศัพท์มือถือ ผู้นำธุรกิจจึงต้องตั้งคำถามว่า เมื่อโลกเปลี่ยนไป ความสามารถใดควรรักษาไว้ ความสามารถใดต้องสร้างขึ้นใหม่ และเรื่องใดควรเปิดพื้นที่ให้พันธมิตรเข้ามาร่วมดำเนินการ
จากประสบการณ์นำธุรกิจไทยไปเติบโตในประเทศจีน เวียดนาม และมาเลเซีย นายสราวุฒิ ตกผลึกเป็น 3 หลักคิดสำหรับผู้นำธุรกิจ ได้แก่
ระบบและบุคลากรต้องพร้อมขับเคลื่อนร่วมกัน
การทำธุรกิจในประเทศจีน กลุ่มธุรกิจ TCP พบว่าเงินลงทุนและแผนธุรกิจที่ดีอาจไม่เพียงพอ หากไม่มีระบบที่ช่วยให้การตัดสินใจเดินหน้าไปสู่การปฏิบัติจริง โครงการก่อสร้างโรงงานแห่งใหม่ในมณฑลเสฉวนซึ่งเริ่มขึ้นในช่วงโควิด-19 สามารถดำเนินไปตามแผนได้ เนื่องจากรัฐบาลท้องถิ่นประสานงานและแก้ไขข้อจำกัดในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ทำให้โครงการเดินหน้าได้เพราะทุกฝ่ายเห็นเป้าหมายเดียวกันและมีความรับผิดชอบร่วมกัน เช่นเดียวกับงาน Very Thai Music Festival 2026 ที่เมืองหูโจว ซึ่งเกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน จนประสบความสำเร็จด้วยยอดผู้ร่วมงานกว่า 80,000 คน และยอดรับชมออนไลน์สูงถึง 410 ล้านครั้ง
เรียนรู้ตลาดเพื่อทลายข้อจำกัดของความคุ้นเคย
ในประเทศเวียดนาม กลุ่มธุรกิจ TCP ไม่ได้นำผลิตภัณฑ์หรือวิธีการทำตลาดจากไทยไปใช้ซ้ำ แต่เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจผู้บริโภครุ่นใหม่และบริบทของตลาด จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์ “วอริเออร์” (Warrior) เครื่องดื่มเอเนอร์จี้โซดาที่พัฒนาเพื่อเวียดนามโดยเฉพาะ นอกจากนี้ บริษัทยังร่วมมือกับคณะกรรมการกลางสหพันธ์เยาวชนเวียดนาม พัฒนาทักษะเยาวชนและสนามกีฬาชุมชนใน 20 จังหวัดต่อเนื่องกว่า 7 ปี เพื่อสร้างความเชื่อมโยงกับสิ่งที่สังคมให้ความสำคัญ
เลือกสิ่งที่ต้องดำเนินการเองและสิ่งที่ควรเติบโตไปกับพันธมิตร
บทเรียนจากประเทศมาเลเซีย กลุ่มธุรกิจ TCP ตัดสินใจทดลองจำหน่ายเครื่องดื่มเรดบูลขนาด 325 มิลลิลิตร ตามคำแนะนำของพันธมิตรท้องถิ่น แทนการจำหน่ายเพียงขนาด 250 มิลลิลิตรเดิม ซึ่งผลลัพธ์ปรากฏว่าประสบความสำเร็จโดยแทบไม่กระทบยอดขายขนาดเดิม สะท้อนให้เห็นว่าองค์กรไม่จำเป็นต้องดำเนินการทุกเรื่องด้วยตัวเอง แต่ควรอาศัยความเข้าใจพื้นที่ของพันธมิตร
สำหรับการพัฒนาภายในประเทศ นายสราวุฒิ มองว่า ภาคเอกชนต้องร่วมสร้างความสามารถใหม่ให้ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) เติบโตไปด้วยกัน โดยกลุ่มธุรกิจ TCP ดำเนินโครงการ Big Brother ร่วมกับหอการค้าไทย และโครงการ Durbell Successor Program เพื่อเป็นที่ปรึกษาและเปิดพื้นที่ให้คู่ค้าขยายโอกาสสู่ตลาดต่างประเทศ
ส่วนแนวคิด Reinvent Thailand นายสราวุฒิ ระบุว่า ประเทศไทยมีทิศทางที่ชัดเจนจากการกำหนดอุตสาหกรรมเป้าหมาย 7 สาขา แต่โจทย์สำคัญคือการทำให้ SME เติบโตและปรับตัวเข้าสู่ห่วงโซ่เศรษฐกิจแห่งอนาคต ภาครัฐต้องลดระยะห่างระหว่างการตัดสินใจกับการปฏิบัติ ขณะที่ภาคการศึกษาต้องพัฒนาทักษะบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของตลาด พร้อมเสนอแนวคิด Small AI เพื่อช่วย SME วิเคราะห์ข้อมูลและพัฒนาธุรกิจ รวมถึงการผลักดันบทบาท Team Thailand เพื่อเชื่อมโยงธุรกิจไทยกับเครือข่ายต่างประเทศ
“ความเก่งในวันนี้อาจกลายเป็นเพียงอดีตได้อย่างรวดเร็ว หากเราไม่ปรับตัว เราจึงต้องเรียนรู้ให้เร็วกว่าความเปลี่ยนแปลง กล้ายอมรับว่าบางเรื่องต้องเรียนรู้ใหม่ บางเรื่องควรทำร่วมกับคนอื่น และทำให้ระบบกับคนพร้อมเดินไปสู่เป้าหมายเดียวกัน ผมเชื่อว่าประเทศไทยมีศักยภาพ สิ่งที่เราต้องทำคือเปลี่ยนศักยภาพนั้นให้เป็นความสามารถที่ใช้แข่งขันได้จริง” นายสราวุฒิ กล่าว
