ผู้ตรวจการแผ่นดิน เร่งถกมาตรการความปลอดภัยไซต์งานก่อสร้าง-บำรุงทาง

ผู้ตรวจการแผ่นดิน ถกด่วนหน่วยงานภาครัฐ เร่งมาตรการความปลอดภัยไซต์งานก่อสร้าง-บำรุงทาง หยุดโศกนาฏกรรมซ้ำซาก

นายทรงศัก สายเชื้อ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2569 ได้ประชุมด่วนติดตามผลคำวินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดิน เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2568 ต่อเหตุการณ์สูญเสียจากเครนถล่มพระราม 2 – รถไฟความเร็วสูงสีคิ้วมุ่ง 4 โดยประเด็นหลักครอบคลุมทุกมิติสู่การยกระดับมาตรการความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจริง

การประชุมครั้งนี้ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย กระทรวงคมนาคม กรมทางหลวง กรมบัญชีกลาง กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย การรถไฟแห่งประเทศไทย การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กรมทางหลวงชนบท สภาวิศวกร วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และตำรวจภูธรจังหวัดสมุทรสาคร โดยปัจจุบันดำเนินการให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยและข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน ใน 4 ด้าน ดังนี้

1.ข้อเสนอแนะกรณีการจัดสรรงบประมาณด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทางที่มีความเสี่ยง: กรมทางหลวงปรับปรุงสัญญาจ้างโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ปีงบประมาณ พ.ศ.2569 ยกระดับการบริหารจัดการความเสี่ยงและกำหนดงบประมาณสำหรับอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยพื้นฐานในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นและเพียงพอ ซึ่งวงเงินงบประมาณด้านความปลอดภัยเพิ่มขึ้นอยู่ที่ร้อยละ 2.5 ของมูลค่าโครงการ พร้อมปรับปรุงข้อกำหนดของป้าย เครื่องหมาย และอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยให้ครอบคลุมมากขึ้น โดยคำนวณค่างานของอุปกรณ์ตามที่ได้ติดตั้งจริง และจะปรับใช้ทุกโครงการที่จะดำเนินการในปีงบประมาณ พ.ศ.2570

นอกจากนี้ กรณีโครงการที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุโดยสภาพ กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำเกี่ยวกับรายการหรืออุปกรณ์เฉพาะ ซึ่งผู้รับจ้างต้องติดตั้งเพิ่มเติม และกำหนดงบประมาณการก่อสร้างให้ครอบคลุมถึงค่าใช้จ่ายบุคลากรและผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมความปลอดภัย และค่าใช้จ่ายในการควบคุมดูแลความปลอดภัยในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาช่วง ตลอดจนค่าใช้จ่ายสำหรับการทำประกันภัยของโครงการ ปัจจุบันอยู่ระหว่างหารือร่วมกับกรมบัญชีกลาง

2.ข้อเสนอแนะกรณีมาตรการหรือแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทาง: กรมทางหลวงนำข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในพื้นที่ก่อสร้าง และการจัดการจราจร เป็นเงื่อนไขแนบท้ายสัญญาก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ที่จะดำเนินงานในปีงบประมาณ พ.ศ.2569 และกำชับให้ผู้รับจ้างให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติและการตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐานด้านความปลอดภัย รวมทั้งการกำหนดค่าปรับรายวันและการสั่งให้ผู้รับจ้างหยุดงานจนกว่าจะแก้ไขให้ถูกต้องครบถ้วน

3.ข้อเสนอแนะกรณีกลไกการตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างทาง โดยคณะกรรมการอิสระด้านวิศวกรรม: กระทรวงคมนาคมแต่งตั้งคณะกรรมการติดตามยกระดับมาตรการความปลอดภัยระหว่างการก่อสร้างของหน่วยงานในสังกัดฯ เพื่อตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางในภาพรวม

นอกจากนี้ กรมทางหลวงแต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนระหว่างก่อสร้าง (RSA) สำหรับงานก่อสร้างและงานบำรุงทางโครงการขนาดเล็ก และคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัย (CSA) ของงานก่อสร้างโครงการทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 สายทางยกระดับบางขุนเทียน–บ้านแพ้ว ช่วงเอกชัย–บ้านแพ้ว ตอน 4, 6 และ 7 ซึ่งขั้นตอนต่อไปจะนำโครงการ 360 โครงการ ที่จะดำเนินการในอนาคตมาประเมินระดับความเสี่ยง หากมีความเสี่ยงต่อสูงอาจตั้งคณะกรรมการอิสระควบคุมและตรวจสอบ

4.ข้อเสนอแนะกรณี “สมุดพกผู้รับเหมา”: กระทรวงการคลัง โดยกรมบัญชีกลาง ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2569 ติดตามประเมินผลการทำงานของผู้ประกอบการ หากมีการดำเนินงานล่าช้า ประมาทเลินเล่อร้ายแรงเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน หรือเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง ผู้ว่าจ้างสามารถเสนอให้พิจารณาลดชั้น ระงับการเสนอราคา หรือเพิกถอนทะเบียนผู้ประกอบการได้

ทั้งนี้ อยู่ระหว่างร่างระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ และประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์การปรับลดระดับชั้น การกลับคืนระดับชั้นของผู้ประกอบการ และการเพิกถอนรายชื่อผู้ประกอบการออกจากทะเบียนผู้ประกอบการฯ เพื่อให้ระบบ “สมุดพกผู้รับเหมา” เกิดผลใช้บังคับอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ

สำหรับอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นทั้งสองกรณี การรถไฟแห่งประเทศไทย และกรมทางหลวง พิจารณาชดเชยเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายและระเบียบของทางราชการ สัญญาจ้าง และสัญญาประกันภัยที่ได้จัดทำไว้ ซึ่งเน้นย้ำให้ผู้รับเหมาดำเนินการตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด งดการทำงานขณะที่มีการเดินรถ ส่วนของถนนพระราม 2 ได้ปิดการจราจรช่องทางที่มีการทำงานเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชนที่สัญจรผ่านถนนสายดังกล่าว