ปชน.เตือน พบ ‘สารหนู-ตะกั่ว’ ปนเปื้อนข้าว-แม่น้ำสาย-กก เรียกร้องนายกฯ ถก จีน-ลาว

พรรคประชาชนเตือนวิกฤตสารพิษ พบ ‘สารหนู-ตะกั่ว’ ปนเปื้อนข้าว-แม่น้ำสาย-กก เรียกร้องนายกฯ ถกจีน-ลาว ซัด ครม.ละเลยปัญหาอย่างจงใจ

วันนี้ (26 ต.ค. 69) นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะหัวหน้าพรรคและผู้นำฝ่ายค้าน แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เงา ครั้งที่ 17 ถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมของสารปนเปื้อนแม่น้ำว่า พรรคประชาชนติดตามและเรียกร้องเรื่องนี้มาตลอด รัฐละเลยอย่างจงใจ เพราะน้ำท่วมล่าสุดเกิดการแพร่กระจายของสารพิษจากโรงงานจากเหตุอุทกภัย และสารพิษไม่ได้ถูกปล่อยแค่ช่วงนี้ แต่ที่ปราจีนบุรีเป็นปัญหาเรื้อรังมานานแล้ว โดยได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง เช่นเดียวกับสารพิษในแม่น้ำบริเวณชายแดน

นายณัฐพงษ์ระบุว่า ล่าสุดจากข้อมูลที่ได้รับมาเมื่อปีที่แล้ว เราพบสารพิษเกินค่ามาตรฐานที่ไหลมาตามเหมืองจากเพื่อนบ้านเกินแค่ 1.5-2 เท่า แต่ผลการตรวจล่าสุดเป็นน้ำชลประทานที่ใช้แหล่งน้ำจากน้ำสาย น้ำกกโดยตรง พบค่าสารหนูเกินค่าปลอดภัย 28 เท่า และตะกั่วเกิน 5 เท่า นอกจากนี้ยังพบสารหนูเกินเกณฑ์ในพื้นที่เกษตรจากทั้งสิ้น 20 แปลง พบเกินเกณฑ์ 11 แปลง ขณะที่ข้าวและแกลบที่ปลูกช่วงฤดูนาปรัง เดือนมีนาคม-พฤษภาคม พบว่ามีการปนเปื้อนในเมล็ดข้าว มีตะกั่วปนเปื้อน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาสมองของเด็ก และตอนนี้ผลผลิตถูกกระจายเมื่อขายไปในตลาด เราไม่ทราบเลยว่าข้าวขายไปที่ไหนบ้าง ใครได้รับผลกระทบบ้าง สุดท้ายก็จะตกสู่ร่างกายประชาชนคนไทยทุกคน เป็นข้อห่วงใยที่เราเจอและเสนอต่อรัฐบาลมายาวนาน แต่สุดท้ายก็ส่งผลกระทบต่อประชาชนโดยตรง

ข้าวที่พบสารตะกั่วปลูกช่วงเดือนพฤษภาคม และผลการตรวจเพิ่งออกมาเร็ว ๆ นี้ เนื่องจากรัฐบาลไม่ได้เตรียมจัดสรรงบประมาณอย่างดีเพียงพอ หน่วยงานไม่มีงบในการตรวจโดยตรง จึงต้องนำงบจากโครงการอื่นมา ทำให้ผลการตรวจออกมาล่าช้า

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เรียกร้องโดยตรงแบ่งเป็น 2 ส่วนคือการบริหารจัดการในภาพรวมและภาพเล็กจัดการในรายละเอียด การบริหารจัดการในภาพรวม นายกรัฐมนตรีจะเดินทางไปยังประเทศจีน อยากให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศแสดงความกล้าหาญในการนำเรื่องนี้ไปพูดคุยกับตัวแทนของประเทศจีนว่าตกลงแล้วเราจะมีมาตรการอย่างไรในการบริหารจัดการแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำชายแดน ปัจจุบันไม่ได้มีผลกระทบเฉพาะแม่น้ำที่บริเวณชายแดนภาคเหนือกับภาคตะวันตกอย่างเดียว แต่ตอนนี้เหมืองถูกขยายไปในประเทศเพื่อนบ้านในประเทศลาวเป็นจำนวนมาก สารพิษกำลังจะกระจายลงไปยังแม่น้ำโขงและภาคอีสาน อาจส่งผลกระทบต่อพื้นที่ทางการเกษตรเป็นพื้นที่กว้างกว่านี้

นายณัฐพงษ์กล่าวอีกว่า อยากให้ใช้กลไกคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน มอบหมายให้นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธานประชุมคณะกรรมการนี้แทน แต่การประชุมของคณะนี้ 3 ครั้งในปีที่ผ่านมาไม่เคยมีการนำเรื่องสารพิษในจังหวัดปราจีนบุรีหรือสารพิษแม่น้ำในชายแดนไปหารือว่าจะจัดการอย่างไร ประกอบกับที่ผ่านมาอาจจะเห็นว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่ลงมาจัดการเรื่องนี้อย่างดีจริงจัง จึงตั้งข้อสังเกตอาจเป็นเพราะนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อาจไม่เคยให้ความสำคัญหรือไม่เคยเข้าประชุมคณะกรรมการชุดนี้เลยหรือไม่

นายณัฐพงษ์ระบุว่า อยากเรียกร้องไปยังกระทรวงสาธารณสุขให้เร่งเข้ามาช่วยเหลืออำนวยความสะดวกด้านการสาธารณสุข เพราะผลตรวจในจังหวัดเชียงราย สารพิษตกค้างในร่างกายประชาชน 549 คน พบค่าสารหนูเกินค่าความปลอดภัยแล้ว 31 คน

ขณะที่การจัดการในภาพเล็ก ระหว่างรอรัฐบาลเข้ามาจัดการปัญหา ขอส่งข้อเสนอแนะไปยังประชาชนทุกคนว่าสามารถลดความเสี่ยงของตนเองได้ โดยขอให้ประชาชนตรวจสอบข้าวที่ซื้อว่ามีแหล่งที่มามาจากที่ไหน หากสงสัยได้ว่ามาจากพื้นที่ที่มีการปนเปื้อนสารพิษ อาจจะสลับการซื้อข้าวที่มีแหล่งที่มามาจากที่อื่นเพื่อลดความเสี่ยง รวมถึงการหุงกินข้าวในบ้าน ถ้าใช้ปริมาณน้ำมากขึ้น หุงสุกเทน้ำออกช่วยลดปริมาณปนเปื้อนสารพิษตกค้างในข้าว

นายณัฐพงษ์ยังเรียกร้องมาตรการระยะสั้น อยากให้รัฐบาลจัดสรรงบฉุกเฉินมาตรวจรายแปลงในพื้นที่ทางการเกษตรที่มีการปนเปื้อนสารพิษ โดยนำพื้นที่เสี่ยงของการปนเปื้อนสารพิษ ซึ่งตอนนี้กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรฯ ได้ร่วมจัดทำกับอนุกรรมาธิการมลพิษทางน้ำข้ามชายแดนร่วมกับรองศาสตราจารย์ ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ มาใช้ในการตรวจแปลงในพื้นที่การเกษตรที่มีความเสี่ยงในการปนเปื้อน

นายณัฐพงษ์ย้ำว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นในครั้งนี้เกษตรกรไม่ใช่ต้นเหตุ แต่คือผู้เสียหายด่านแรก นอกจากเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบโดยตรง คนที่อยู่ในแปลงการเกษตรที่มีผลที่ได้รับผลกระทบแล้ว ปัญหานี้อาจส่งผลกระทบโดยอ้อมต่อเกษตรกรแปลงอื่น แต่ผู้บริโภคอาจขาดความเชื่อมั่นจากการซื้อผลผลิตทางการเกษตรที่มีข่าวออกมาว่ามีสารพิษตกค้าง ขอให้รัฐบาลได้ดำเนินการทุกอย่างตามที่เราเสนอไป