KNOWLEDGE

เปิดเหตุผล ทำไมผู้สูงวัยตกเป็นเหยื่อ ‘Romance Scammer’ ชี้สมองส่วนเหตุผลเสื่อมถอยสวนทางฮอร์โมนความต้องการ

รศ.ดร.โมนิล เตชะวชิรกุล อาจารย์ประจำสาขาจิตวิทยา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยถึงข้อควรระวังและการรู้เท่าทันความรักของผู้สูงอายุในยุคโซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์มหาคู่ โดยระบุว่าการสร้างความสัมพันธ์ในปัจจุบันต้องใช้ความระมัดระวังสูง โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ปรับตัวไม่ทันเทคโนโลยี ซึ่งอาจนำไปสู่การพบเจอความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ (Toxic) หรือการหลอกลวง

ปัจจัยที่ทำให้ผู้สูงอายุเสี่ยงต่อการถูกหลอก นอกจากความรู้เท่าทันสื่อที่อาจมีไม่มากนัก คือความรู้สึกเหงาและโดดเดี่ยวจากการสูญเสียคู่ชีวิตหรือไม่ได้อยู่กับลูกหลาน เมื่อพิจารณาทางกายภาพพบว่า สมองส่วนหน้าสุดที่ทำหน้าที่คิดวิเคราะห์ และสมองส่วนที่ส่งสัญญาณเตือนภัยเมื่อเผชิญอันตรายเสื่อมถอยลงตามอายุ ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการจับพิรุธน้อยกว่าวัยรุ่นหรือวัยทำงาน

นอกจากนี้ ในผู้สูงอายุเพศชาย ฮอร์โมนที่ควบคุมความต้องการทางเพศไม่ได้ลดลงเท่าเพศหญิง จึงเสี่ยงต่อการถูกล่อหลอกด้วยรูปลักษณ์ หากเผชิญกับมิจฉาชีพที่มีทักษะการเอาใจหรือรูปร่างหน้าตาดี สมองจะหลั่งสารโดพามีน (Dopamine) หรือสารแห่งความสุขออกมาจำนวนมาก ซึ่งกระตุ้นแรงจูงใจให้อยากคุยกับมิจฉาชีพอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่สมองส่วนประเมินสถานการณ์กลับทำงานลดลงตามธรรมชาติ

รศ.ดร.โมนิล กล่าวต่อไปว่า รูปแบบของ Romance Scammer มักเกิดขึ้นเร็วและให้ความสนใจอย่างมากในช่วงแรกเพื่อให้เหยื่อรู้สึกถูกเติมเต็ม ก่อนจะเริ่มวนเข้าเรื่องความเดือดร้อนในชีวิตและลงท้ายด้วยการขอเงิน เช่น ป่วยฉุกเฉินหรือต้องการเงินกะทันหัน ซึ่งความรักที่ปลอดภัย (Healthy) มักต้องใช้เวลาสร้างความสัมพันธ์ และทำให้เกิดความรู้สึกมั่นคง เป็นตัวของตัวเอง ไม่ใช่ความรู้สึกกลัว กังวล หรือรู้สึกผิดสลับกับความตื่นเต้น

ข้อมูลในต่างประเทศระบุว่า ทุกช่วงวัยมีความเสี่ยงตกเป็นเหยื่อบนโลกออนไลน์ได้เท่ากัน ขึ้นอยู่กับการรู้เท่าทันสื่อและความเปราะบางทางอารมณ์ แต่ผู้สูงอายุมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบถ้วน ประกอบกับการมีทรัพย์สินสะสมจำนวนมาก จึงกลายเป็นเป้าหมายหลักของมิจฉาชีพ

สำหรับแนวทางการสร้างความสัมพันธ์ที่ปลอดภัยบนโลกออนไลน์ มีข้อแนะนำดังนี้
1.ยอมรับคุณค่าในตัวเอง ไม่สร้างความสัมพันธ์บนพื้นฐานความต้องการความรู้สึกมีคุณค่า เพราะจะนำไปสู่ความสัมพันธ์แบบพึ่งพิงที่เสี่ยงต่อการถูกหลอกลวง
2.สำรวจวิธีการจัดการความเหงาของตัวเองว่าสามารถทำได้โดยไม่ต้องพึ่งพิงผู้อื่นหรือไม่
3.สังเกตตนเองว่าต้องฝืนธรรมชาติหรือเปลี่ยนตัวเองมากเกินไปเพื่อให้ความสัมพันธ์คงอยู่หรือไม่

หลักการพื้นฐานเหล่านี้จะช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ปลอดภัยและป้องกันการตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพในรูปแบบต่างๆ ได้

Related Posts

Send this to a friend