ENVIRONMENT

‘เพียรพร’ เปิดข้อมูลเหมืองทองคำ 15 แห่งกลางลำน้ำโขง พบสารหนูอันตรายรุนแรง

‘เพียรพร’ เปิดข้อมูลเหมืองทองคำ 15 แห่งกลางลำน้ำโขง พบสารหนูอันตรายรุนแรงต่อสัตว์หน้าดินมากถึง 10 เท่า หวั่นอนาคตไร้สิ่งมีชีวิต ดีเดย์ 22 พ.ย.นี้ นัดรวมตัวด่านแม่สาย จี้รัฐบาลใช้กลไก MRC ถกมลพิษข้ามแดน หลังชาวบ้านทนเจ็บมาร่วม 2 ปี

นางสาวเพียรพร ดีเทศน์ กรรมการบริหารมูลนิธิแม่น้ำและสิทธิ (River and Rights) เปิดเผยกับ The Reporters ถึงกรณีที่พบลักษณะคล้ายกับการทำ เหมืองบริเวณแม่น้ำโขง ว่า นอกจากเหมืองแร่ที่อยู่ตามลำน้ำสาขา เช่น แม่น้ำกก สาย และรวก กลางลำน้ำโขงก็พบว่ามีการทำเหมืองทองคำขนาดไม่ใหญ่มาก แต่สามารถส่งมลพิษเข้าสู่ลำนำได้

จากการสำรวจของกลุ่มรักษ์เชียงของพบเหมืองลักษณะเหล่านี้อย่างน้อย 15 แห่ง ตั้งแต่พรมแดนไทยลาวที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ไปจนถึงอำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย และจุดสร้างเขื่อนปากแบง ชัดเจนว่าทุนจีนที่เข้ามาทำเหมืองแร่
กลางแม่น้ำโขงที่กาหแฮ่ ตรงข้ามบ้านเมืองกาญจน์ อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย เพราะให้เจ้าหน้าที่กันไม่ให้เจ้าชาวบ้านเข้าพื้นที่อย่างน้อย 100 เมตรเหนือเครื่องจักรที่ทำเหมือง แต่เมื่อมีรายงานข่าวออกผ่านสื่อโซเชียลมีเดียกลับพบเรือขุดแร่หยุดทำการ ชาวบ้านจึงบอกว่าเป็นเรื่องที่แปลก เพราะก่อนหน้านี้ 8 เดือน เหมืองแห่งนี้ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง เสียงดังจนชาวบ้านบนดอยอีก 3 หมู่บ้านต้องลงมาดูว่าเกิดอะไรขึ้น

นางสาวเพียรพร ยืนยันว่าไม่ใช่การขุดทรายธรรมดาแน่นอน เพราะไม่มีรถบรรทุกทรายวิ่งออกจากพื้นที่ แต่เป็นการล้างแร่จากเรือขุดและปล่อยทุกอย่างทิ้งลงมาที่แม่น้ำ ประชาชนจึงมีความกังวลเพราะเหมืองแร่จำนวนมากเกิดขึ้นในภูมิภาค การตรวจสารหนูหรือสารโลหะหนักที่เป็นพิษในลำน้ำสาขาทั้ง 5 สายรวมถึงแม่น้ำโขง สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ.1) กรมควบคุมมลพิษ ชี้ชัดเจนว่าปริมาณสารเหล่านี้สูงมากโดยเฉพาะในตะกอนดิน ซึ่งก่อนหน้านี้ตะกอนดินถือเป็นสิ่งที่มีค่าในแม่น้ำโขงใช้สำหรับทำการเกษตร แต่วันนี้ตะกอนดินกลายเป็นสิ่งที่ชาวบ้านกลัว

ตลอดแนวชายแดนการตรวจของ สคพ.1 พบว่ามีสารหนูเกินค่ามาตรฐานหลายครั้ง การตรวจตะกอนดินที่แม่น้ำโขง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงรายพบว่าสารหนูปนเปื้อนในระดับที่เป็นอันตรายรุนแรงต่อสัตว์หน้าดินมากถึง 10 เท่า แปลว่าในอนาคตแม่น้ำโขงอาจจะไม่มีสิ่งมีชีวิตแล้วก็ได้ เพราะสัตว์เล็ก ๆ หายไป เช่น ปลากินพืช ปลากินสัตว์ ปลานักล่า ก็จะจากไปในเวลาอีกไม่นานหลังจากนี้

นางสาวเพียรพร กล่าวต่อว่า ขณะนี้ที่ชาวบ้านจับตาดูเป็นพิเศษพบว่าเหมืองต่าง ๆ เงียบลง การเฝ้าระวังของสื่อมวลชนและชุมชนจึงมีความสำคัญมาก เราทราบแล้วว่าแร่ทองคำ แร่แรร์เอิร์ธ และแร่หายากเป็นสิ่งที่มีความสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างยิ่ง ประเทศมหาอำนาจอื่น ๆ ต่างต้องการครอบครองแร่เหล่านี้เพราะมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมขั้นสูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับยุทโธปกรณ์ แต่เราไม่ควรให้การทำเหมืองแร่มาเกิดขึ้นในพื้นที่ที่ไม่มีการควบคุมแบบนี้

เราคาดหวังว่ากลไกคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) ซึ่งมีแผนที่จะดูแลการตรวจคุณภาพน้ำและการดูแลสารพิษน่าจะมีการหารือเรื่องนี้ โดยแผน 5 ปีของ MRC ผนวกกับเรื่องคุณภาพน้ำไว้ด้วย หากกลไก MRC เร่งหารือเรื่องนี้อย่างตรงไปตรงมา น่าจะมีแนวทางในการแก้ปัญหาได้ไม่เช่นนั้น เรานึกไม่ออกจริง ๆ ว่าสุดท้ายแล้วจุดจบของความเสียหายและการปนเปื้อนจะอยู่ในระดับมากมายแค่ไหน

เราทราบว่าในลาวมีการทำเหมืองแร่แรร์เอิร์ธที่ถูกกฎหมายจำนวนมาก อย่างล่าสุดในลาวเหนือก็พบว่าอ่างเก็บแร่พัง ทำให้ปลา วัว และนกเป็ดน้ำตายเป็นจำนวนมาก ดังนั้นกลไก MRC จึงเป็นกลไกหนึ่งที่จะนำไปสู่การเจรจาได้อย่างสร้างสรรค์และดูแลทรัพยากรแม่แม่น้ำโขงและประชาชนได้

“เราปฏิเสธไม่ได้ว่าประเทศที่เป็นผู้ซื้อหรือผู้บริโภคของห่วงโซ่อุปทานเหล่านี้ ทั้งสหรัฐอเมริกา กลุ่มยุโรป ออสเตรเลีย และจีน มีบทบาทสำคัญมาก คุณต้องการแร่เหล่านี้ แต่จะทำอย่างไรให้แหล่งแร่และกระบวนการทั้งหมดรับผิดชอบต่อสังคม สิทธิมนุษยชน และทรัพยากรธรรมชาติ“

นางสาวเพียรพร ยังกล่าวถึงกรณีที่ชาวเชียงรายจะมารวมตัวกันในวันที่ 22 พ.ย.69 ที่ด่านแม่สาย สะพานมิตรภาพไทย-เมียนมาแห่งที่ 1 ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ประชาชนผู้ได้รับผลกระทบนัดรวมตัว เพื่อแสดงออกว่าพวกเรากำลังอยู่ในภาวะที่ลำบาก อยากให้รัฐบาลลงมาแก้ปัญหาอยากเห็นรัฐบาลเจรจาเรื่องนี้กับประเทศที่เกี่ยวข้องตรงไปตรงมาอย่างสร้างสรรค์มองไปสู่ทางออกร่วมกัน

โดยการรวมตัวในวันที่ 22 พ.ย.69 เป็นการชุมนุมอย่างสร้างสรรค์ พยายามสื่อสารว่า เราเหลืออดแล้วเราเจ็บมา 2 ปี ไม่รู้ว่าจุดจบของหายนะนี้คืออะไร แต่อยากเห็นการแก้ไขปัญหาโดยเร็วที่สุด

Related Posts

Send this to a friend