ศ.ดร.อมร วิเคราะห์เหตุไฟลามไวเพราะเป็นอาคารปิด เพดานต่ำ วัสดุตกแต่งเป็นโฟม ทำให้เกิดการวาบไฟ

ศ.ดร.อมร วิเคราะห์เหตุไฟลามไวเพราะเป็นอาคารปิด เพดานต่ำ วัสดุตกแต่งเป็นโฟม ทำให้เกิดการวาบไฟ คนสูดอากาศพิษดับ สปริงเกอร์สำคัญสุดเพราะช่วยหน่วงเวลา แนะสแกนเข้มสุ่มตรวจสถานประกอบการตอนกลางคืน

วันนี้ (13 ก.ค. 69) ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย ลงพื้นที่โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว เกิดเหตุเพลิงไหม้เมื่อคืนที่ผ่านมาว่า ตนเองอยากจะเข้าไปข้างใน แต่ติดขั้นตอนพิสูจน์หลักฐานที่จะต้องเข้าไปในพื้นที่ก่อน เพราะหากเราเข้าไปอาจจะกระทบกับการเก็บหลักฐาน เท่าที่ติดตามข้อมูลเห็นสภาพกายภาพที่มีความสุ่มเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยได้ สำหรับสาเหตุคงต้องให้เจ้าหน้าที่พิสูจน์หลักฐานทำการวิเคราะห์ แต่ในส่วนที่วิศวกรสนใจมากคือเหตุใดถึงเกิดการลุกลามได้เร็วขนาดนั้น จึงมีสมมติฐานอยู่ 3-4 ข้อ ได้แก่

1.เป็นลักษณะอาคารที่ปิดล้อม ข้างในมีอากาศน้อย อยู่ได้ด้วยเครื่องปรับอากาศ

2.มีเพดานต่ำ

3.จากเหตุการณ์ในอดีต ทั้งซานติก้าหรือเมาท์เทน บี วัสดุตกแต่งที่ทำจากโฟม อาจจะไม่มีสารหน่วงไฟ ทันทีที่เกิดเพลิงไหม้จึงเกิดการลุกลามและเป็นเชื้อเพลิงอย่างรวดเร็ว กลายเป็นลูกไฟที่ตกลงมา เนื่องจากอยู่ในบรรยากาศปิด มีช่องลมของอาคารน้อยทำให้ควันที่เกิดขึ้นจากโฟม ทำให้เกิดผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก

ในทางวิศวกรรมอธิบายได้ด้วยปรากฏการณ์วาบไฟ (Flashover) ที่มีความร้อนสูง เนื่องจากเชื้อเพลิงต่าง ๆ ถูกระเบิดพร้อมกัน ทำให้เกิดความร้อนมากมายมหาศาล เป็นเปลวไฟที่พุ่งเป็นระยะเหมือนกับถูกดูดเข้าดูดออก ทันทีที่กระจกแตก จึงเป็นสัญญาณของการเกิดปรากฏการณ์แบล็กดราฟต์ เกิดจากความดันอากาศภายในที่ดันออกมาจากด้านนอก ทั้งหมดเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่ทำให้เกิดความร้อนอย่างรวดเร็วภายใน 3-4 นาที มีผู้เสียชีวิตจากการสูดอากาศพิษ ทำให้ออกซิเจนไม่สามารถไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้

สถานประกอบการดังกล่าวไม่ได้จดทะเบียนเป็นสถานบันเทิงเนื่องจากอยู่นอกเขตโซนนิ่ง จึงจดทะเบียนเป็นร้านอาหารที่ให้บริการดนตรี ดังนั้นมาตรฐานการป้องกันภัยและอัคคีภัยจึงไม่เทียบเท่ากับสถานบริการ เป็นปัญหาใหญ่ที่ต้องแก้ไขต่อไป เข้าใจว่ามีอาคารในลักษณะนี้อีกเป็นจำนวนมาก ที่ไม่อยู่ใน พ.ร.บ.สถานประกอบการฯ

อย่างไรก็ตามก่อนหน้านี้กรุงเทพมหานครได้มีการตรวจสถานประกอบการดังกล่าวไปเมื่อช่วง เม.ย. 69 ซึ่งต้องดูลักษณะการตรวจ เจ้าหน้าที่ต้องเพิ่มความเข้มข้น โดยเฉพาะการสุ่มตรวจในเวลากลางคืน ซึ่งเป็นเวลาปฏิบัติงานจริง

ส่วนที่พยานหลายคนระบุว่าไม่มีสปริงเกอร์ และสปริงเกอร์อาจจะไม่ทำงานนั้น ศ.ดร.อมรระบุว่าสปริงเกอร์สำคัญมากที่สุดเพราะช่วยหน่วงเวลา แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเกิดไวมาก แต่เวลาที่ดับเพลิงมาไฟลุกท่วมไปแล้ว การสูญเสียชีวิตได้เกิดขึ้นไปแล้ว มีกฎหมายที่ระบุว่าหากเป็นสถานบริการที่มีจำนวนคนตั้งแต่ 500 คนขึ้นไปมาใช้บริการ สปริงเกอร์ต้องเปิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ทำให้ความร้อนลดลงและไปถึงจุดวาบไฟ ทำให้คนหนีได้ทัน

ระบบป้องกันอัคคีภัยเป็นระบบหลายส่วนประกอบกัน ไม่ได้มีระบบใดระบบหนึ่งที่ทำงานแล้วจะประสบความสำเร็จ แม้จะมีสปริงเกอร์แล้วแต่จะต้องมีทางหนีไฟที่หนีออกได้จริง ๆ เหตุการณ์ในลักษณะนี้บ่งชี้ว่าระบบวิศวกรรมและการใช้กฎหมายไม่ใช่ว่าไม่มี ไม่อยากใช้คำว่าถอดบทเรียนแล้ว แต่เป็นหน้าที่สำคัญที่ภาครัฐต้องบังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ให้ครอบคลุมกับสถานบริการที่จดทะเบียนเป็นร้านอาหารแต่มีลักษณะเป็นสถานบันเทิง